الفيض الكاشاني
221
راه روشن ترجمه كتاب المحجه البيضاء فى تهذيب الاحياء ( فارسى )
مىداند گران است . وى مىگفت : با نخريدن آن را ارزان كنيد . سهل گويد : پرخور در سه خصلت نكوهيده است : اگر اهل عبادت است كسل مىشود ، اگر اهل كسب است از آفتها در امان نيست ، و اگر از كسانى است كه چيزى به او مىرسد مىگويد : خدا با من منصفانه عمل نكرده است . خلاصه سخن آن كه عامل هلاكت مردم حرصورزى آنها به دنياست ، و علّت حرص ورزى آنها شكمبارگى و شهوت همخوابگى است ، و علّت شهوترانى شكمپرستى است و كمخورى تمام اين درها را كه درهاى آتش است مىبندد ، و با بسته شدن آنها درهاى بهشت گشوده مىشود . چنان كه پيامبر ( ص ) فرمود : « با گرسنگى همواره در بهشت را بكوبيد . » « 42 » پس كسى كه به گردهء نانى در هر روزى قناعت كند ، در ديگر خواستههايش قانع باشد ، و آزاد گردد و از مردم بىنياز و از زحمت آسوده شود و براى عبادت خدا و تجارت آخرت فراغت مىيابد و از مردانى خواهد شد كه هيچ تجارتى و خريد و فروشى آنها را از ياد خدا باز نمىدارد ، علّت اين كه كسب آنها را از ياد خدا باز نمىدارد آن است كه با قناعت بىنياز شدهاند امّا انسان محتاج را ناگزير از ياد خدا باز مىدارد . فايدهء دهم ، اين است كه با گرسنگى مىتواند غذاهاى زيادى را به يتيمان و مسكينان صدقه دهد ( 1 ) و روز قيامت در سايهء صدقهء خود قرار گيرد ، چنان كه در حديث « 43 » آمده است . پس آنچه را مىخورد گنج پنهان اوست و آنچه را صدقه مىدهد گنجينهاش لطف خداست ؛ بنابراين بنده را از مال خود بهرهاى نيست جز آنچه صدقه كه برايش بماند ، يا بخورد و فانى شود يا بپوشد و كهنه شود ؛ پس صدقه دادن به غذاهاى اضافى بهتر از سيرى و پوده كردن است . پيامبر ( ص ) به مردى شكم گنده نگاه كرد ، با انگشت به شكم او اشاره كرد و فرمود : « اگر اين غذاهايى كه در اين جا ريختهاى در جاى ديگر بود ( انفاق مىكردى ) برايت بهتر
--> ( 42 ) اين حديث پيش از اين نقل شد . ( 43 ) حاكم در مستدرك ، ج 1 ، ص 416 ، اين روايت را از حديث عقبة بن عامر نقل كرده است .